Chuyện kể về Kiến Trúc (4/4-hết) – Kiến Lửa.

Hồi thứ tư:     Trúng vô thời thế, xây dựng tràn lan

                        Hạ cám thượng vàng, dân đen lãnh đủ.

                        Ham mới nới củ, đô thị tan hoang,

                        Tấc đất tấc vàng, liệt cường xâu xé.

 

Nói tiếp về Tổ, sau khi viết thành công quyển cẩm nang, vì ngồi suốt đêm nghiên cứu động não miệt mài quá độ, thêm bị cái vụ té lăn chiêng xuống giường hồi đêm kia nên lúc này mới thấy mình mẫy rêm không kể xiết. Tổ linh tính thấy chuyện không yên bèn đánh tay tính thêm một quẻ nữa. Nhằm quẻ: “Lôi Địa Dự” hóa “Thuần Khôn”.

 

Thôi chết ! Tức là:

Xây dựng bùng nổ (Dự) tùm lum (Thuần Khôn)

Làm ăn chụp giựt (Dự) làm tan hoang (Thuần Khôn)… vân vân…

 

Càng giải quẻ Tổ càng lo lắng và ân hận. Tiếc rằng đã lỡ viết rồi mà bỏ thì uổng văn của mình quá. Thôi đành chịu vậy ! Tổ đành tiếp tục rặn ý viết thêm một “cẩm nang cứu giải” trong trường hợp khẩn cấp. Về sau trước khi tịch, Tổ bắt buộc đệ tử phải luôn truyền bá song song 2 cẩm nang. Anh nào làm sai sẽ bị Tổ vật đừng trách ! Song có vài đồ đệ sẵn tánh xấu ưa giấu nghề , bất chấp lời nguyền, vô ý một cách tính tóan làm thất lạc bản gốc “cẩm nang cứu giải” nên Tổ giận lắm. Để tránh bị Tổ phạt, nên về sau, lễ Truyền thống nào cũng phải nhắc tới Thần Kiến trúc, thậm chí một vài năm có thêm cả lể tế Thần kiến trúc cho chắc ăn là vậy.

Tổ tiên tri không sai. Nhiều năm gần đây khi xây dựng được mùa, ngòai KTS ra, tất cả kỹ sư, thầu tay ngang tay dọc đều có thể làm thiết kế kiêm xây dựng. KTS cũng nhảy vô làm thầu để cạnh tranh với đối thủ. Rồi ngòai ngành xây dựng ra, ngành nào có tiền cũng mở thêm công ty xây dựng được thỏai mái. Muốn chất lượng cỡ nào cũng được đáp ứng tới bến. Hể dính tới xây dựng là có tiếng, tốt xấu tính sau.

“Người người xây dựng, nhà nhà xây dựng, đâu cũng xây dựng được” búa xua . Riết đâu cần học kiến trúc cũng có thể xây nhà dễ ợt vì kiến trúc đã đại chúng hóa đến tận cùng của xã hội. Cứ ra đường là gặp dân Kiến Trúc. Hể làm quen là anh nào cũng “xì” ra hàng cọc cái “cạc vi-sít” rải như truyền đơn nào là giám đốc, phó giám đốc, manager…tệ lắm cũng là một design supervisor (nói văn chương là “cai thiết kế”). Kèm theo thêm đủ chức vị “sư” này “sỹ” nọ đầy nhóc tấm “cạc”. Đã lỡ tốn một lần thuê thợ thì phải yêu cầu thợ nó in nhiều nhiều chữ cho đáng đồng tiền bát gạo và xứng cái danh mình hằng mong ước. Tình hình này thì riết KTS chỉ khác với người ngòai duy nhứt ở cái bằng mà thôi. Tội gì học cho tốn tiền mất thì giờ nếu không muốn bon chen khoa bảng với chúng nhân. Đất đai lên giá vô tội vạ. Đất vườn, đất ruộng, đất tôn giáo, đất nghĩa địa … đều thổ cư hóa đến tột cùng mà vẫn không đáp ứng nổi nhu cầu xây dựng của thiên hạ. Dân Kiến làm ăn ban đầu còn dễ dàng, càng về sau bị nhiều “ngọai đạo” dành ăn nên Kiến thật hay Kiến lụi chẳng ai biết nổi. Lợi dụng Kiến thiệt-Kiến giả dành ăn nhau, nhiều “ngư ông” nảy ra sáng kiến nhập vật liệu xây dựng, sách vở, các mẫu nhà trên thế giới vào để mà “đắc lợi”. Đầu tiên là dụ cho khách hàng mua mấy cái catalô mẫu nhà từ lạ tới lập dị chưa từng có. Từ đó khách hàng sáng tạo kết hợp thêm nhiều kiểu từ nhiều nguồn tạo một phong cách kiến trúc cho riêng mình. Người ít học thì cứ tự do bắt chước cái có sẵn bên hàng xóm mà xây cho chắc ăn vì chẳng có ai chết mà sợ. Chưa có luật bảo vệ bản quyền kiến trúc của nên bà con cứ thỏai mái chụp hình, cóp-py lại cái có sẵn và từ đó theo giống là yên bụng. Tất cả biến cái đất này thành cái thế “quần Kiến tranh thực”, tự do hơn cả thế giới tự do vì ai cũng làm xây dựng được mà không bị ai khác kềm hãm ý tưởng và hành động của mình. Các trường phái thế giới từ ngàn xưa đến nay tha hồ được phát huy và thí nghiệm trong cái thiên đường xây dựng này đến tận cùng ngõ hẻm. Chúng còn được vinh dự sánh vai kề bên nhau làm khu phố thêm đa đạng như một cuộc thi hoa hậu đường phố. Kiểu kiến trúc mới về ồ ạt, chưa biết chất lượng ra sao song nhiều người cũng đã thẳng tay phá sạch những căn nhà cổ vô giá của mình để “lên đời” cho thiên hạ nể. Rồi cái phố nhà ta nó trở nên phong phú với nhiều chủng lọai. Trường phái tân cổ giao duyên này đến nay chưa ai có thể định nghĩa được rõ ràng. Đại khái nó tạm có cái tên dài, khá dài, dài vô tận: “Chino-greco-romano-franco-americano… vietnamese” . Bác sĩ còn phải lỡ tay giết ít nhứt vài người mới có kinh nghiệm để thành bác sĩ giỏi thì KTS trước khi nổi tiếng thì thiết kế tiêu tùng vài căn nhà là chuyện tất nhiên không chối cãi. Nên sẵn dịp này các Kiến thả cửa chế biến, nhào nặn các chi tiết kiến trúc từ nhiều nguồn tài liệu, nhiều công trình tham khảo để “dợt thử ” ý tưởng của mình. Nhiều anh rút kinh nghiệm ở dơ hồi trong trường rồi sản sanh ý tưởng lấy gạch cầu tiêu mà ốp mặt tiền nhà cho dể rửa ráy , càng thêm sạch sẽ. Mấy anh sẵn tính lười thì có sáng kiến dùng cây nhựa cắm trong các bồn hoa cây xanh để đở mất công tưới tiêu, trừ sâu gì ráo mà luôn thấy thấy xanh dờn. Thí nghiệm vũ khí thì bị chống kịch liệt chứ thí nghiệm ý tưởng thì nhiều người còn khuyến khích nhứt là những người không bỏ cắc nào ra và mình chẳng mất mát gì mà sợ . Tạm tóm tắt thì bộ mặt mấy khu phố loại “kiến trúc nhà dân” được diễn tả như sau:

 

Quán thiên hạ đèn mờ, đèn tỏ

Phố nhà ta đủ kiểu: cửa vòm,

Lan can “bà chửa” khum khum,

Hoa văn “rồng lộn”, cột lùn, cột vuông

Sơn trắng xóa trên tường ba mặt

Gạch vệ sinh ốp lát mặt tiền.

Phù điêu vằn vện ốp lên,

Tượng Lân, Sư, Chó dựng bên lối vào.

Mái đủ loại muôn màu muôn cách

Tượng đại bàng tung cánh phía trên,

Trong nhà, bồn tắm như tiên,

Kiểu nằm, kiểu đứng lại thêm kiểu ngồi.

Đủ vật liệu, ôi thôi! nội thất

Kiểu Việt, Âu, Trung Quốc lung tung,

Đài Loan loè loẹt đèn chùm,

Hy-La, “Gô-tích” um tùm hoa văn.

Thang xương cá tung hoành uốn lượn,

Cạnh quầy bar ngất ngưỡng giữa nhà,

Kề bên: hồ cá, bồn hoa,

Salon đồ sộ kiêu sa muôn màu.

Phòng giải trí thần sầu, lác mắt,

Karaoke, dàn nhạc, video…

Sắm toàn đồ hiệu cho kiêu,

Sao cho lác mắt bao nhiêu người ngoài…

 

Song song phần “xịn” của “chợ” xây dựng thì cũng có phần “dỏm” mà giới bình dân gọi là “chợ trời xây dựng”. Ai vào đó đều tự do thiết kế, thi công, tính tóan, thỏai mái kỳ kèo mọi thứ trong xây dựng từ tiền thiết kế phí, thời gian thực hiện, chất lượng công trình, vật liệu,… ngay cả kết cấu và tải trọng công trình nếu cần cũng sẵn sàng được anh em trả giá miễn cho nhẹ tối đa kinh phí. Đúng luôn theo nghĩa “chợ trời” trong thực tế với kết quả và hậu quả của nó. Vì tiền là căn bản, mục đích nên tất nhiên cũng có tệ nạn trung gian đủ chủng loại: cò nhà, cò giấy phép, cò mô hình, cò phối cảnh, chuyên gia quảng cáo thiết kế cho các công ty, buôn lậu ( làm xây dựng không chính thức), và cả … Kiến tặc, Thầu gian (chôm ý tưởng công trình, làm lụi, vẽ lụi, xây ẩu … rồi … ôm tiền quất ngựa truy phong). Lâu lâu cũng có những vụ thanh toán nhau vì tiền đúng bài phim Tàu, phim Mỹ. Chưa nói tới mấy trò “thanh lý môn hộ” lặt vặt thì nhiều không kể xiết.

Nói riêng về lòai Kiến hai cẳng, trong thời buổi nhiểu nhương này số Kiến chúa thành công thì ít mà số thất bại hay đi làm Kiến thợ thì đông vô kể. Kiến thợ cũng bị Kiến chúa bóc lột và xù tiền như ai. Thây kệ trong trường trước đây là “anh em” chứ ra trường thì “chúng ông, chúng mày” ráo ! Rồi “bôi mặt đá nhau” không ai cấm. Dân Kiến tốt bụng thì lại chẳng khi nào nói khoe khoang ào ào ra ngòai nhiều nên thiên hạ chẳng ai biết rõ đâu mà tìm, trừ khi có khách quen giới thiệu tới. Khắp nơi tràn lan Kiến thợ, đa số là bị buộc “bán thân” cho “lầu xanh Thiết kế” để cong lưng vẽ hòai theo ý của người khác phứt cho rồi mà chẳng được tiền bao nhiêu. Đường đường là một Đại Kiến trúc sư mà lúc nào cũng phải bị “e thẹn cúi đầu” trước thu nhập của mấy ả “hàng một triệu” mới tức chớ.

Cái kiếp “sống nhờ lương” mà lương không đủ sống thì sướng nhờ cái chi chi nữa hở trời!

Thỉnh thỏang có thấy mấy anh sinh viên ra trường năn nỉ xin làm không công cho mấy văn phòng KTS để học thêm nghề. Thời thế bắt mấy bác sĩ “chạy” xin làm không công cho bịnh viện vài năm mới được ra làm phòng mạch tư chưa đủ sao mà bây giờ lại tới lượt hành hạ lòai Kiến hai cẳng ?

Trong sự bùng phát xây dựng tất nhiên gặp nhiều thủ tục khách hàng phải giải quyết. Thì tất cả đều sẵn sàng có người chạy lo phục vụ khách hàng tới nơi tới chốn. Kiến nhà ta để tiếp tục cạnh tranh tồn tại thì ô-kê “lãnh sô” chơi đại luôn cho công việc xong tới nơi tới chốn. Riết rồi từ chuyên môn ban đầu là khâu thiết kế, Kiến nhà ta liều mạng thực tập dần để làm căn nhà thân chủ từ a-z một mình. Có Kiến sau khi thiết kế xong thì đứng ra làm “cò” thi công cho thân chủ luôn để vét hụi kế. Nếu công trình gặp sự cố thì lại nghiêng về thân chủ làm bộ tư vấn mà xúi thân chủ lấy lý do chất lượng thi công kém mà trừ tiền thầu cho bỏ ghét vừa để tiết kiệm tiền. Nếu êm xui thì đứng nghiêng qua ông thầu mà đòi phần trăm. Do đó luôn được lòng một trong hai bên và thừa cơ bắt tiếp các công trình khác. Anh nào tệ lắm cũng biết chỉ đường cho khách “chạy” sao cho đúng chỗ , đúng thầy, đúng thuốc. Nhưng khi rành rẽ các khâu thủ tục thì nhiều Kiến lại “lục” tay nghề dần. Có anh đạt đến tuyệt đỉnh võ công chỉ bằng độc chiêu ký giấy. Vì trong dân gian đã có câu rằng: “Một tràng chất xám thua đám nước bọt, đám nước bọt không bằng giọt bút bi” là thế.

Khi kiếm ăn càng dễ dàng thì Kiến cũng như lòai khác càng giảm bản năng sinh tồn tức là không còn bền bĩ nghiên cứu chuyên môn cho mệt xác trong khi “chạy ngòai” hiệu quả hơn. Thấy khách hàng không rành chuyện xây cất thì cũng chẳng ai tội gì vẽ kỹ, cứ “thi công tới đâu binh sửa sai tới đó”. Vì vậy thấy hòai chuyện nhiều nhà xây xong phát sinh đủ sự cố mẹ, sự cố con, trong khi …

 

Rủ nhau, Kiến tặc, Thầu gian,

Om tiền chạy sạch, cùng ăn chia lời,

Chúng ông đã trốn đằng trời,

Chủ nhà ở lại chịu đời đắng cay…

 

… với mọi hậu quả phát sinh không lường trước được.

Đất đai lên giá vùn vụt, xây dựng thỏai mái, nghề xây dựng thu tiền như nước, hỏi ai hổng ham ? Thấy miếng mồi quá ngon trước mắt thì việc dành ăn xâu xé không tránh khỏi.

Tại vậy mà xưa nay, bên Tây có câu: “Qui terre a, guerre a“. Quả là chí lý !

Rồi đời sau có thơ vịnh rằng:

 

… Cảnh xâu xé loi nhoi lúc nhúc,

Như cá tra giành giựt mọi ngày,

Sặc mùi “Đại Kiến” bậc thầy

Mồm loa mép dãi, lưỡi dài hơn râu.

Trò “bảy chử” thuộc làu như cháo,

Thầy “tám nghề” chơi bạo thẳng tay,

Corbusier phải chạy dài,

Kenzo Tange thấy mặt mày thất kinh …

 

Thị trường béo bở tất nhiên bị liệt cường xâu xé như Trung hoa đời cuối Mãn Thanh. Các Kiến, Thầu trên tòan thế giới đổ xô vào để chia lợi nhuận. Thôi thì khắp nơi nhan nhản tập đòan “hàng ngọai” với chất lượng và giá cả đáng nể. Không ai cấm những tay Kiến tặc, Thầu gian “ngọai nhập” tràn vô khi không còn đất sống bên bản quốc. Cũng Kiến này Kiến nọ mặt mày bảnh tỏn, ăn nói miệng dẻo quẹo đi dụ khách hàng đúng họ Kiến nhà ta. Ban đầu còn chảnh chỉ tuyên bố nhúng tay vô các “độ” công trình lớn. Dần dà thất thế vì nội lực yếu thì công trình “nhà dân” hay trang trí lặt vặt họ cũng chẳng từ. Khách hàng vốn quá sợ các “gian tặc” nội địa thì khi vừa thấy “hàng ngọai” tất nhiên sẵn sàng bỏ số tiền lớn ra thuê mà không cần thắc mắc, trả giá. Trúng tay “Kiến tặc” ngọai nhập thứ dữ thì kể như tiền nào họa nấy và tệ hơn với nhiều ý tưởng lông lá ngoại bang chưa từng có xưa nay. Dân tứ xứ đổ về phải luôn hợp tác nhau cho tăng thế lực để cạnh tranh với lực lượng nội địa hùng hậu sẵn có. Cứ thế nên dần dần hàng trăm “ông khổng lồ” về quy hoạch, xây dựng, địa ốc xịn, dỏm nhảy vô đây tha hồ giựt dây cho giá nhà lên cao thả cửa. Dân đen bị lóa mắt trước mấy chân dung tươi rói của “thần tượng Franklin” hay mấy cục “999” bóng lộn nên cứ bán đất cũ chạy mua nhà chổ khác liên tục. Thơ rằng:

 

…Cảnh chụp giựt tràn lan bát nháo,

Quậy lung tung, nổ láo kiếm tiền.

Chỉ thương một lủ dân đen,

Nghe tin giải tỏa mấy phen hết hồn…

 

Tuy vậy có nhiều Kiến “ngoại” vô đây hợp tác nhau rồi bị “dính chấu” ôm nhau chết chùm vì bên nào cũng tưởng bên kia giỏi hơn mình để mà dựa hơi nhờ vả. Nếu có đụng chuyện kiểu gì thì rồi công trình cứ bỏ phế đó mặc cho khách hàng méo mặt tự xử phần còn lại với hầu bao đã bị rút sạch.

Khi Kiến chúa ngọai vào đây buộc lòng phải tìm Kiến thợ nội địa như các lực lượng lính “khố đỏ, khố xanh” làm sức mạnh. Và để chỉ huy đám lính này cũng cần có đầy đủ Kiến bộ sậu nào là Kiến thầy đội, thầy cai, cập-rằng, thầy thông hay cô ký, loong-toong chạy việc…, chưa kề cả mấy “me”, mấy “bồi” ngoài biên chế, nội ngọai nhiều ít tùy theo nhu cầu công việc và tình cảm. Gặp Kiến chúa tài giỏi và nhân từ thì anh em nhà Kiến thợ đở khổ dù áp lực công việc căng thẳng hơn nhiều nơi khác, nhưng bù lại có dịp học hỏi trau dồi nhiều kinh nghiệm chuyên môn. Đó chỉ là cái phúc tí ti.

 

Than ôi ! Lương cao thì cao (trung bình 200-500 usd/tháng, trong khi một lượng vàng khoảng 500 usd) nhưng thử đọc sách truyện sử rồi dại dột đem lương mình ra so sánh thì biết. Bảo đảm sẽ không ai cầm được nước mắt vì lương hàng tháng thời ấy của một cung nử hay thái giám cũng đã tròm trèm 3 lượng ! (cứ thử đọc bộ “Nam Quốc Sơn Hà” của Yên Tử cư sỹ Trần Đại Sỹ thì rõ). Buồn thay ! Trong khi lương một sếp ngoại quốc thì trung bình 2500-4000 usd/tháng.

 

Cái họa không nhỏ nếu Kiến nào lọt vô ổ Kiến “lụi từ trên xuống dưới”. Từ lão Kiến Chúa “tiền nhiều hơn chữ” đến một đám Cai, Đội tài năng, đạo đức chẳng ra gì và nói nhiều hơn làm. Rồi thêm một đám lâu la tay sai chỉ biết nhắm mắt tuân lịnh núp dưới đuôi mấy quan thầy. Mấy xếp dùng “mồm miệng đỡ tay chân” tha hồ trây trét công việc. Có gã xếp, để có dịp rút kinh nghiệm thiết kế, nhắm mắt nướng quân thả cửa để “thí nghiệm chiến trường” thiết kế với nhiều ý đồ quái đản và bất khả thi. Lính Kiến không làm được thì cũng sẵn có mấy tên Đội, Cai tha hồ chửi đổng mà chẳng sợ bị kiện cáo gì vì mấy tiếng ấy không nằm trong tự điển thì đếch anh Kiến nào hiểu được ! “Bảy chử tám nghề” được chuyên môn hóa lẫn hiện đại hóa bằng mọi phương tiện vi tính đi sau miệng lưỡi. Tất nhiên dẫn đến tai họa từ “charette” đến hậu quả thiết kế là không tránh khỏi mà “bom đạn” lỗi lầm được trút thả ga lên đầu đám Kiến thợ với lý do chất lượng hồ sơ không đạt, cũng vừa là nhằm “đỡ đạn cứu nguy” cho trách nhiệm quản lý. Từ đó mấy thầy chú mới có cớ ép buộc đám Kiến thợ tự nguyện làm ngòai giờ miễn phí thường xuyên mà không oán trách được do trình độ ngọai ngữ Kiến thợ không đủ để lý giải biện bạch “tay đôi”. Đám tay sai nghẹn họng vì lương không còn sức lên tiếng đấu tranh bảo vệ “người đằng mình”. Nhiều anh chị bị cho “lên đường” oan mạng chỉ vì lương tâm nghề nghiệp buộc họ bất tuân thượng lệnh hơn là vì trình độ kém. Nhiều anh bị đuổi do “gian thần sàm tấu” mà mình không đủ từ vựng để tự bào chữa. Nguyên nhân quái đản hơn là tài mình quá giỏi nên xếp quê độ tống khứ đi cho rảnh mắt để khỏi mất công ganh tỵ. Rốt cuộc chẳng ai thưa kiện được ai vì chứng cớ đều là lời nói bị gió bay mất. Con Kiến kiện củ khoai còn chưa nên thân thì kiện cái gì nữa được? Công cuộc “đánh nhỏ thua nhỏ, đánh lớn thua lớn” cứ kéo dài dài tùy theo nguồn “đạn dược” của ổ Kiến, miễn sao lợi ích cá nhân của mấy Kiến xếp chóp bu không sứt mẻ là được. Có người đồn rằng bên nước ngòai cũng có đường dây “chạy” bằng cho mấy sếp trước khi vào đây hành nghề nên mới xảy ra mấy tệ nạn trên. Chẳng biết có đúng không ?? Trước mắt là một chuyện thật 100% như sau: tại một công ty thiết kế kiến trúc 100% vốn nước ngoài nọ có một ông Kiến Tây chức vụ “Đê-em-mờ” (D.M: design manager) với thành tích trên lý lịch 15 năm hành nghề (nghe kinh lắm!). Cách “binh” bài độc nhất vô nhị của ông là: dùng máy scan mấy công trình kiến trúc trong tạp chí sau đó sai “lính” dùng photoshop xử lý lại ít mắm muối, ghép qua ghép lại làm ra tác phẩm của mình, cũng như lấy nhiều thành phần bản vẽ khác nhau của thiên hạ chế thành bản vẽ mới vừa tăng thêm tính đa dạng về phong cách. Binh bài thì binh từ phối cảnh trước, rồi suy ngược về mặt bằng. Thậm chí còn bắt mấy xì-táp (staff) thể hiện các mặt bằng chi tiết lát gạch nền nhà hay địa hình khu đất quy hoạch bằng phối cảnh thì ông mới chịu đọc (!). Ông có cái bạo gan là bố trí quy hoạch sân tennis hay mấy sân thể thao ngoài trời khác theo đủ tám hướng tùy theo ý thích của mình cho đã mắt. Cái biệt tài này của ông mới ác đạn: giải quyết trường hợp ý đồ bị “lủng” do lỡ “binh” công trình lấn vọt ra ngoài ranh đất. Cách thức đơn giản nhẹ nhàng thôi: cứ tiếp tục “binh” lấn ra ngoài xả láng và giải thích một cách cực kỳ trí tuệ:” Đề nghị của nhà thiết kế: yêu cầu khách hàng mua thêm phần đất bên cạnh như vầy… như vầy … theo bản vẽ này để tăng giá trị của công trình mới”. Hay chưa? Đã vậy sẵn quyền sinh sát trong tay nên hể bị “bể ổ” là ông luôn đổ thừa lỗi cho cấp dưới rồi đuổi người như ngoé khiến nhiều anh chị tài giỏi đều bị nhục vì mang tiếng oan là bất tài không ít… Ở bên VN mấy “kiến ngoại” không nhiều nên ai có nhu cầu tìm gặp ông này để trau đổi kinh nghiệm thì cứ hỏi thăm dần là tìm được ông ngay. Mấy Kiến buồn đời kể chuyện ra ngoài để dãy bày tâm sự lại bị thiên hạ chê là xạo vì ai cũng tưởng đã là công ty “ngọai” thì phải đàng hòang hơn công ty “nội” nhiều (?!).

Tức khí sanh tình, lợi dụng tính chiến đấu của thơ văn mà có mấy bài thơ được vài Kiến thi sỹ mô tả lại kiếp nạn của dân Kiến “khố đỏ, khố xanh”:

 

Ai ơi ! Vẽ lụi cho mau !

Xếp cần phối-cảnh làm câu trau mình.

Scan tài-liệu công-trình khắp chốn,

Chép CD ảnh bốn phương trời,

Thu gom chi tiết nơi nơi,

Xì-keo (scale) từng bộ-phận rời ghép vô.

Photoshop chơi trò mà mắt,

“Mắc-3D” (3D-Max) thêm-thắt đại tài.

Công-trình tứ xứ về đây

Như hoa đậu trái, như cây thêm cành.

Theo trường-phái “Ngoại Tình Kiến-trúc”

Lắm “con rơi”, bức-xúc anh em.

Làm đêm thân xác rã mềm,

Sáng ra đổi ý, kéo thêm tới chiều

Mặc ai nấy tiêu-điều mỏi mệt,

Tiền ngoài giờ, xếp đếch xì ra,

Việc thì trây líp ba-ga,

Trây lui trét tới, trét qua trây về.

In khổ lớn, ép-phê cuồn-cuộn,

Giấy photo ấn-tượng sửng-cồ.

Giao-thông phối-cảnh sơ-đồ,

Mô-hình cơ-cấu, họa-đồ dọc ngang

Anh phối-cảnh kinh-hoàng thiên-hạ,

Đủ mọi “viu” (view) thấy cả đề-tai (detail),

Châm vào mắm muối lai-rai,

Cứ theo “mửng” ấy, đúng bài là êm…

…xuôi theo kiểu “xêm xêm lai thít”               (same same like this)

Xếp nhà ta là “típ” anh tài,

Xẻo-xui “bể ổ ” tầy-huầy,

Đổ thừa ai đó, cho ngay “lên đường”

“Người thay của” chuyện thường ở huyện.

“Của hơn nguời” hết chuyện lạ đời.

Dựa theo phối-cảnh tuyệt-vời,

All you! See that, mau ngồi triển khai!

“Im-mê-điát! Tu-đai, đu-ít!                             ” Immediate , today, do it !

Thít uyệc-giăng! Phi-nít tu-nai !                      This urgent ! Finish tonight !

Bic-gơ ! mo đạc ! mo lai!                                 Bigger ! More dark ! More light !

Cất hia ! pát thít ! thát rai,… Ố-kề !               Cut here ! Paste this ! That’s right , OK !

Tú-đờ xuýt, stốp-pê men-nẳng!                       Tout de suite, stoppez maintenant !

Đề-mẹc-đê, giơ mẳng phú xa !                       Demerdez, je m/en fous ca !

Tu phu xơ truyếc là ba !                                  Tu fous ce truc là-bas !

Vẻng xi ! xken vít puộc moa xơ là !                Viens ici ! scannes vite pour moi celà !

A-lê vít ! Pát xà oong nốt!                              Allez vite ! Passes à un autre !

Phu troa-đê ken giốt ốp-xông !…                   Fous 3D quelques autres options ! …

Sa-lô ! Mẹt !Tú lơ mông !                                Salaud ! Merde ! Tout le monde !

Tút en-ca-páp đờ com-prăng-drờ !”               Tous incapables de comprendre !”

Thầy Đội giận, chửi xơ chửi xói,

Đếch lạ chi “nhất Đội nhì Trời”!

Tay thì trây việc rối bời,

Mồm phun mắm muối chẳng thôi bao giờ.

Mùa cao điểm nổi lo không dứt,

Tìm Cập-rằng phụ giúp thầy Cai,

Tuyển dân kiến-trúc sắc tài,

3d, Phô-(tô)-sốp để xài dài lâu…

Khiến lắm kẻ lo sầu méo mặt,

Tựa cung phi nhan sắc “về chiều”

Hết thời, thất sủng hẩm-hiu,

Lãnh cung rộng mở, đìu-hiu tháng ngày…

“Cục cưng mới” xếp xài mửa mật,

Xếp ra “quần”, vô “quật” tới lui,

Thừa cơ, Cai “dí” túi-bùi (túi-bụi),

Dựa oai, chấm mút dưới đuôi quan thầy.

Búa-xua cảnh tối ngày “sa-rết”(charette)

“Tống” việc xong, mới biết mình hay,

Kèm theo sản-phẩm dẫy đầy,

Nhân viên ai có dám xài hay chăng?

 

Một bài khác:

“Chợ trời thiết kế” biết hay chưa ?

Ngất ngưởng “lầu xanh” (*) trọn bốn mùa.

Làm đêm miễn phí bao nhiêu bận ?

Của ở người đi đã mấy phùa ?

“Cải tạo thiết kế ” khi nát bét.

“Cấp cứu công trình” lúc te tua.

Khố đỏ, khố xanh, đây, đủ cả,

Cập-rằng, Cai, Đội “quất” từa lưa.

 

(*) vì bấy giờ công ty ấy thuê mặt bằng tại một cao ốc sơn màu xanh.

 

Có thêm một bài vè đang lưu truyền:

Chuyên môn là ta,

Ba hoa là xếp

Khó khăn trùng điệp,

Giải quyết mặc ta

Xếp ưa đàn bà,

Ta là đàn ông.

Xếp “binh” lòng vòng,

Ta làm bỏ mẹ,

Xếp ưa ọ ẹ,

Ta buộc lắng tai,

Xếp biết mình sai,

Ta đã bị bay … “lên đường” vĩnh viễn !

 

Với cách này thì mới hy vọng thiên hạ ai cũng thấu hiểu và Kiến nào cũng “thấm dần kinh nghiệm vào đầu” rồi liệu mà giữ mình sau này…

Chuyện đời Kiến viết không tài hết dù dùng sạch cả rừng trúc Nam Sơn. Lấy hết nước biển Đông cũng không gột hết nỗi nghiệp chướng đeo đẳng dân Kiến.

 

Ôi thương thay !

Mà vẫn có người say mê Kiến trúc và lỳ lợm dấn thân vào.

 

Je ne regrette rien,

J’avance.        

(Eluard)

 

Quả là thật đáng phục những người ấy !

 

Kiến Lửa. (4-2004)

 

Bắt đầu viết 3-3-2004 lúc giờ Thân (Ðịa-Thiên Thái – Ðịa-Trạch Lâm). Viết xong sơ bộ ngày 17-3-04. Hoàn thành ngày 22-4-04. Lúc giờ Hợi (Ðịa Lôi Phục – Thuần Chấn).

 

Trân trọng biết ơn nhiều đồng nghiệp đã tậm tâm bổ sung ý tưởng cho bài.

“Sự thật luôn bị che dấu nhưng vẫn tồn tại mãi mãi ” . Chuyện kể chơi rủi có sai cũng không ai chấp vì mục đích chỉ mua vui mà chẳng hại ai, không có ý xuyên tạc bất cứ ai. Tác giả hoàn tòan không chịu trách nhiệm khi có kiện cáo về những việc trên.

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s