Nguyễn Văn Tuấn – Bằng chứng khoa học: cần; cảm tính: không cần

http://bandoclambao.wordpress.com/2011/06/23/nguy%E1%BB%85n-van-tu%E1%BA%A5n-b%E1%BA%B1-ng-ch%E1%BB%A9ng-khoa-h%E1%BB%8Dc-c-%E1%BA%A7n-c%E1%BA%A3m-tinh-khong-c%E1%BA%A7n/

 

Nguyễn Văn Tuấn – Bằng chứng khoa học: cần; cảm tính: không cần

Nguyễn Văn Tuấn
Tôi quan tâm đến chuyện dioxin ở Việt Nam, nên khó có thể bỏ qua thông tin trong bài này. Tôi từng viết một cuốn sách về vấn đề này. Thành ra, chỉ cái tựa đề cũng đủ làm cho tôi phải tiêu ra vài phút để đọc. Nhưng đọc xong thì tôi phải nói là hơi thất vọng.
Xác định ai nhiễm hay không nhiễm chất độc da cam không phải là điều dễ. Nhưng để bạn đọc hiểu câu chuyện, tôi phải có vài dòng về vấn đề này. Trong thời gian 10 năm, tính từ 1962 đến 1971, quân đội Mĩ đã rải xuống Việt Nam gần 77 triệu lít hóa chất để [theo họ] diệt cây cỏ, khai quang và phát hiện đối phương (tức là bộ đội Việt Nam). Biên Hòa là một trong những nơi bị rải AO nhiều nhất trong thời chiến. Số hóa chất sử dụng trong thời chiến đó được xem là qui mô lớn nhất trong lịch sử chiến tranh thế giới. Trong số 77 triệu lít hóa chất đó, 64% (tức 49 triệu lít) là Agent Orange (AO hay chất màu da cam). AO chứa doxin, một độc chất nguy hiểm. Với 49 triệu lít AO, người ta ước tính rằng Mĩ đã rải xuống Việt Nam một lượng 366 kg dioxin. Đó là một lượng lớn. Muốn biết ai nhiễm dioxin thì phải làm xét nghiệm máu xem nồng độ dioxin trong máu là bao nhiêu. Trên thế giới chỉ có vài lab có thể làm xét nghiệm này (Mĩ, Nhật, Tân Tây Lan, Thụy Điển). Việt Nam không có phương tiện và chuyên gia làm xét nghiệm dioxin. Mỗi xét nghiệm tốn khoảng 1000 USD (giá năm 1990s). Không có xét nghiệm thì không thể nói nhiễm hay không nhiễm dioxin.
Có một khó khăn trong khi diễn giải kết quả xét nghiệm. Thời gian bán hủy của dioxin là khoảng 7-10 năm. Nói cách khác, sau 7-10 năm, chỉ còn 50% dioxin trong lòng đất. Thời gian từ 1960 đến nay gần 50 năm. Không ai biết còn bao nhiêu dioxin trong lòng đất Việt Nam. Do đó, tôi rất ngạc nhiên khi đọc câu “Thống kê ở các địa phương quanh sân bay Biên Hòa (Đồng Nai) gần đây cho thấy có khoảng 40 em dưới 18 tuổi bị nhiễm chất độc da cam.” Ai làm xét nghiệm để có thống kê như thế? Càng ngạc nhiên hơn với loại nghiên cứu mà trong đó người ta hỏi: “Có hơn 150 người dân (gần 38% người được hỏi) nghĩ rằng nguồn nước, đất, không khí, kể cả thực phẩm nơi họ sinh sống ‘không bị nhiễm dioxin’.” Làm sao mà người dân có thể biết mình bị nhiễm dioxin hay không.
Dioxin có liên quan đến nhiều bệnh. Những bệnh được xem là có bằng chứng thuyết phục bao gồm spinal bifida, ung thư máu mãn tính (CLL), ung thư mô mềm phi Hodgkin, ban chlor, và có thể cả ung thư tiền liệt tuyến và tiểu đường. Chưa thấy bằng chứng nào nói dioxin có liên quan đến teo cơ. Dĩ nhiên, có thể mối liên quan giữ dioxin và teo cơ là thật, nhưng trước khi phát biểu thì phải có bằng chứng khoa học, và bằng chứng đó phải được công bố trên một tập san khoa học. Không thể nói “khơi khơi” trên báo là thuyết phục được người ta.
Tôi nghĩ nghiên cứu về dioxin và tác động của nó đến sức khỏe là rất cần thiết ở Việt Nam. Đã bao nhiêu năm qua, Việt Nam không có một nghiên cứu có hệ thống để công bố quốc tế. Trong suốt 40 năm qua, chỉ có 5 hay 6 bài báo khoa học, nhưng tất cả đều do người Mĩ làm. Và, cả 5-6 bài đó chỉ là những nghiên cứu mô tả, chứ chẳng có gì đáng chú ý. Hệ quả thiếu bằng chứng khoa học từ Việt Nam. Do đó, khi ra tòa, Việt Nam bị thiệt thòi, vì tòa phán rằng phía nguyên đơn không có bằng chứng. Họ còn nói những gì nguyên đơn trình bày như bài báo phổ thông, hình ảnh, v.v. là chuyện anecdote (tức chuyện tào lao). Nghe đau thật, nhưng với khoa học thì đúng như thế. Có thời Việt Nam “trình làng” những trẻ em Down Syndrome trên tivi Nhật và nói rằng đó là nạn nhân AO, nhưng ngay sau đó có người viết trên một tập san y khoa rằng cách trình bày như thế là xem thường kiến thức y học (vì Down Syndrome chẳng dính dáng gì đến AO). Không nên cảm tính hóa vấn đề bằng những hình ảnh chẳng liên quan hay những bài báo thiếu cơ sở khoa học.
NVT

 

One thought on “Nguyễn Văn Tuấn – Bằng chứng khoa học: cần; cảm tính: không cần

  1. Đúng rồi, khoa học là khoa học, nhân đạo là nhân đạo. Có thể dùng khoa học để phục vụ cho mục đích nhân đạo. Nhưng không thể vì nhân đạo mà “cả vú lấp miệng” khoa học. Người ta cười chết!

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s