Về Trần Văn Ơn và cuộc biểu tình ngày 9 tháng Giêng, 1950: Người trong cuộc nói lên một sự thật khác

Về Trần Văn Ơn và cuộc biểu tình ngày 9 tháng Giêng, 1950: Người trong cuộc nói lên một sự thật khác

Tuesday, January 08, 2008

Gia Ðịnh

Sau năm 1975, tôi đọc khá nhiều bài viết, tài liệu về cuộc biểu tình của học sinh, sinh viên vào ngày 9 tháng 1 năm 1950 và Trần Văn Ơn. Tất cả đều tào lao, sai sự thật.

Ông Lê Tấn Thức

Cách nay đúng 58 năm, vào ngày 9 tháng 1 năm 1950, hàng ngàn học sinh, sinh viên của nhiều trường trung học, đại học tại Sài Gòn đã biểu tình đòi chính quyền trả tự do cho năm học sinh, sinh viên bị bắt trước đó vài ngày.

Thời điểm ấy, Việt Nam vẫn còn lệ thuộc Pháp. Hàng triệu người Việt, bất kể các khác biệt về chính kiến, tôn giáo, nguồn gốc xuất thân cùng tham gia chống Pháp, giành độc lập cho xứ sở, tự do cho dân tộc.

Trong cuộc biểu tình này, một thanh niên 19 tuổi tên là Trần Văn Ơn, học sinh trường trung học Petrus Ký bị bắn chết.

Học sinh, sinh viên, trí thức, thương gia và dân chúng Sài Gòn đã biến tang lễ học sinh Trần Văn Ơn thành một cuộc biểu tình chống thực dân Pháp, cũng như chính quyền thân Pháp. Một số tài liệu cho biết, lễ tang có tính chất biểu tình này thu hút tới vài trăm ngàn người. Học sinh, sinh viên ở nhiều địa phương khác cũng tổ chức truy điệu Trần Văn Ơn để biểu lộ tinh thần ái quốc, chống sự đô hộ của thực dân.

Sau này, tại Việt Nam, cuộc biểu tình kể trên được giới thiệu là đặt “dưới sự lãnh đạo của Ðảng Cộng sản Việt Nam”; cuốn “Lịch Sử Ðảng Cộng Sản Việt Nam” còn viết rằng: “Ðại Hội Toàn Quốc Liên Ðoàn Thanh Niên Việt Nam lần thứ nhất, tổ chức vào tháng 2 năm 1950, tại căn cứ Việt Bắc đã quyết định lấy ngày 9 tháng 1 làm ngày Truyền Thống Học Sinh, Sinh Viên Việt Nam”.

Trong nhiều năm qua, hàng năm, cứ đến ngày 9 tháng 1 Ðoàn Thanh Niên Cộng Sản Hồ Chí Minh, Hội Liên Hiệp Sinh Viên Việt Nam lại rầm rộ tổ chức “Ngày truyền thống học sinh, sinh viên toàn quốc”, vừa để ca ngợi công lao của Ðảng Cộng Sản Việt Nam trong việc lãnh đạo dân tộc giành độc lập, tự do, vừa nhằm khuyến khích thanh niên nói chung và học sinh, sinh viên nói riêng, nối gót Trần Văn Ơn “đi theo Ðảng”.

***

Trưa ngày 8 tháng 1 năm 2007 (giờ Việt Nam), nhật báo Người Việt đã phỏng vấn trực tiếp ông Lê Tấn Thức, 78 tuổi, đang sống tại Sài Gòn. Ông Thức, nay đã lớn tuổi và cũng lãng tai, đã từng là một trong bảy học sinh đại diện cho đoàn biểu tình của học sinh, sinh viên Sài Gòn vào gặp ông Nguyễn Thành Giung, giám đốc Nha Học Chánh vào sáng ngày 9 tháng 1 năm 1950, để đưa yêu cầu thả những học sinh đang bị cầm giữ. Ông Thức kể:

“Tôi và sáu người khác cùng là học sinh trường Petrus Ký. Chúng tôi chỉ là học sinh, đứng ra tổ chức biểu tình vì yêu nước, chẳng có Ðảng nào chỉ đạo. Tôi chỉ còn nhớ tên năm trong số sáu người: Người thứ nhất là Trần Minh Mẫn. Mẫn được chọn vì là con cụ Phủ Nhiều, một người rất thân với Thủ Hiến Trần Văn Hữu. Chúng tôi hy vọng quan hệ thân hữu giữa cụ Phủ Nhiễu và Thủ Hiến Hữu sẽ đem lại kết quả tốt cho cuộc biểu tình, sau này Trần Minh Mẫn là trung tá Quân Lực Việt Nam Cộng Hòa, tỉnh trưởng Phước Thành đã chết vì bị Việt Cộng ám sát.” Tỉnh Phước Thành sau này chia ra nhập vào ba tỉnh Biên Hòa, Phước Long, Long Khánh.

Ông Thức kể tiếp về những người học sinh Petrus Ký cùng đứng ra tổ chức biểu tình: “Người thứ hai là Phạm Ngọc Sang, sau này là chuẩn tướng không quân của Việt Nam Cộng Hòa. Người thứ ba là Dương Thanh Ðàm, sau này bỏ vào rừng theo Việt Minh, rồi bỏ Việt Minh về Sài Gòn, đã từng làm phó tổng giám đốc hàng không Việt Nam, sau này đi định cư tại Canada. Người thứ tư là Lê Văn Phú, theo tôi biết là đã định cư tại Pháp. Người thứ năm là Trần Quang Nghị, anh này cũng bỏ vào rừng theo Việt Minh như Dương Thanh Ðàm và nghe nói là đã chết.”

Và ông nói về Trần Văn Ơn: “Tôi biết Trần Văn Ơn. Thời đó, Ơn cũng chỉ là một học sinh như chúng tôi. Không phải là người của đảng phái nào cả”.

Trước tháng 4 năm 1975, ông Lê Tấn Thức là thanh tra Giám Sát Viện. Thời Việt Nam Cộng Hòa, Giám Sát Viện là một cơ quan độc lập trong hệ thống tư pháp. Giám Sát Viện đảm trách việc kiểm soát và điều tra nhân viên các cơ quan công quyền và tư nhân có hành vi tham nhũng, đầu cơ, hối mại quyền thế. Kiểm kê tài sản của nhân viên các cơ quan công quyền, kể cả tổng thống, phó tổng thống, thủ tướng, chủ tịch tối cao pháp viện, nghị sĩ, dân biểu. Sau tháng 4 năm 1975, ông Thức đi cải tạo trong sáu tháng. Ông được về sớm là vì, theo lời ông, “có một ông bác bảo lãnh” và từ đó đến nay kiếm sống bằng nghề làm thầy thuốc Nam.

Ông Thức bảo: “Sau năm 1975, tôi đọc khá nhiều bài viết, tài liệu về cuộc biểu tình của học sinh, sinh viên vào ngày 9 tháng 1 năm 1950 và Trần Văn Ơn. Tất cả đều tào lao, sai sự thật. Có nhiều chi tiết khác, thú vị, lẽ ra nên kể nhưng không thấy ai nhắc. Thí dụ như hồi đó, đại diện của Petrus Ký với Gia Long thỏa thuận khi cần kết hợp biểu tình, Petrus Ký sẽ cử người đến chùa Xá Lợi, giáp ký túc xá Gia Long, dùng tiêu thổi bài ‘Dứt đường tơ’… Hoặc trong trường Gia Long có một cái trống bị rách và đó là chỗ chúng tôi giấu truyền đơn. Vì cảnh sát không ngờ cái trống rách đó là ‘kho truyền đơn’ nên chúng tôi không bị lộ.”

***

Trước đây, trong loạt bài phỏng vấn do tác giả Ðỗ Tăng Bí ghi lại và đăng nhiều kỳ trên báo Người Việt, cố chủ nhiệm báo này là ông Ðỗ Ngọc Yến cũng đã nói về ngày 9 tháng 1 năm 1950. Ông kể:

“Vào lúc biểu tình của học sinh trước dinh Thủ Hiến thì tôi học tiểu học, trường Ngô Tùng Châu, không biết gì, chỉ thấy ồn ào ngoài phố xá. Trong lớp có mấy anh lớn – thời đó có hiện tượng mấy anh khá lớn mà đi học lớp nhỏ là vì chạy giặc bỏ học hành 3, 4 năm – cho nên có những lớp mà tuổi tác học trò cách nhau 4, 5 tuổi. Có gia đình gồm 4 anh em từ Bắc vào ở căn nhà ở khu Bàn Cờ sau lưng Cao Thắng – lúc ấy Bàn Cờ còn trống trơn – bốn anh em cùng học lớp nhì, lớp ba với nhau. Anh lớn nhất tên là Vinh, dẫn dắt cả bọn này đi biểu tình. Chỉ biết lộn xộn kéo nhau đi. Ði từ chỗ Ngô Tùng Châu đến Ngã Sáu, nhưng mình cũng không đến được tới đường Gia Long.”

Về ngày đám tang Trần Văn Ơn, ông Ðỗ Ngọc Yến kể:

“Trò Ơn đang học tú tài – chưa thi tú tài – Lúc đó tú tài giống như cử nhân bây giờ, sang trọng lắm! Ðám tang đã trở nên một cái gì rất là nhân dân. Hồi đó tôi nhớ có đi dự đám tang – với bà cụ – đi xe xích lô và đi bộ. Nơi chôn ở xa lắm, tuốt Chợ Lớn, nhưng lúc về thì mấy ông xích lô không lấy tiền, gọi là ngày ủng hộ bà con.

Lúc đó là Tháng Giêng. Ngày chết của Trần Văn Ơn là mùng 09 Tháng Giêng. Cho nên sau này ngày 09 Tháng Giêng là ngày sinh viên học sinh là vậy.”

Ông đánh giá về vụ chính quyền cộng sản chiếm lấy nhân vật Trần Văn Ơn làm của họ:

“Từ đó về sau Trần Văn Ơn là biểu hiện sự bất khuất của giới thanh niên, trước khi hình ảnh đó bị hòa nhập với cộng sản. Con người Trần Văn Ơn thế nào thì mọi người cũng không hiểu rõ và cũng không ai ra nói là họ hàng hay anh em để thừa hưởng gì cả, do đó khuynh hướng chung coi như tượng trưng cho lớp trẻ hy sinh… Ngoài ra khi Trần Văn Ơn chết thì chôn tại miếng đất ở nghĩa trang Ðô Thành phụ – nó là miếng đất nhỏ nằm trước sân đá bóng Cộng Hòa. Trước sân Cộng Hòa có mấy đường nho nhỏ mà người ta hay dùng tập lái xe hoặc thi lấy bằng lái xe hơi – đường ngăn ngắn ô vuông – Nhưng sau 75, nghe nói là mộ cũng bị bốc sang chỗ khác, tức là mộ cũng không được săn sóc chú ý lắm.”

***

58 năm đã trôi qua kể từ ngày 9 tháng 1 năm 1950, những nhân chứng sống như ông Lê Tấn Thức chắc chắn không còn đông nhưng có lẽ không ít. Hy vọng mọi người sẽ giúp họ lên tiếng để trả lại cho lịch sử một sự thật. Phần hồi ức của ông Lê Tấn Thức mà chúng tôi đã giới thiệu ở trên chắc chắn mới chỉ là một khía cạnh.

Dù liên tục khẳng định Trần Văn Ơn là một học sinh đi theo “sự lãnh đạo của Ðảng Cộng Sản do Ðoàn Thanh Niên Cứu Quốc Việt Nam thực hiện” song mãi đến tháng 3 năm 2000, nhà cầm quyền Việt Nam mới truy tặng Trần Văn Ơn danh hiệu “Anh hùng các lực lượng vũ trang nhân dân”. Sự cân nhắc kéo dài đúng 50 năm.

http://www.nguoi-viet.com/absolutenm/anmviewer.asp?a=72056&z=2

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s